درباره جشنواره تئاتر استانی

 

بیست و هشتمین جشنواره تئاتر استانی ، با معرفی آثار برگزیده به کار خود پایان داد. هر رویدادی فارغ از موضوع و کارکِرد آن، قابل بررسی و نقد است. اگرچه نظر دادن افراد خارج گود نشسته و نظاره گر درباره جشنواره تئاتر استانی شاید آسان باشد ولی در عین حال قابل توجه است. برای عوامل اجرایی دریچه‌ای جدید است تا به موضوع از خارج نگاه کرده و رویداد را از منظر بیننده، ببینند. این منظر از سویی نمایش دهنده خروجی عملکرد آنها می باشد و از سوی دیگر با آگاهی از نقاط قوّت و ضعف خود، سعی در بهتر شدن برنامه های آتی می نمایند. این نوشته سعی بر آن دارد تا به بررسی ونقد گوشه هایی از این رویداد فرهنگی در استان بپردازد.

اول: به جرأت می توان گفت، برگزاری جشنواره بیست وهشتم با کیفیت قابل قبول مرهون همّت و تلاش بابک نهرین می باشد. نهرین نشان داد که بدون ادعا و شعار هم می توان کارهای ماندگاری آفرید. در طی مدت اندکی که به عنوان رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان انتخاب گشت و مدیریت مجموعه تئاتر شهر را برعهده گرفت، با تلاش شبانه روزی و زحمت بسیار اتفاقات نیکی را رقم زد.
دوم: قابل کتمان نیست که برای هر مسئولی هر چند فعّال و باتدبیر اگر نباشد اندیشه‌ها و دست‌های یاری دهنده ، سربلند از زیر مسئولیت سر برنمی آورد. الحق باید دست عوامل اجرائی جشنواره را به گرمی فشرد که با تلاش شبانه روزی خود و همراهی با دبیرخانه به هر چه بهتر برگزار شدن جشنواره کمک شایانی نمودند.
سوم: برگزاری جلسات نقد و بررسی نمایش ها، هر روز جشنواره و پس از پایان آخرین اجرا از دیگر نقاط قابل تحسین جشنواره بود. برگزاری این گونه گردهمایی‌ها، علاوه بر ارتقاء سواد نمایشی هنرمندان و عوامل نمایش، برای مخاطبین نیز قابل استفاده است. ایجاد فضای گفتگو میان مخاطب و کارگردان یا نویسده و یا حتی بازیگران، آشنایی چهره های تئاتری با یکدیگر و بالارفتن ذائقه تماشاگر از برکات چنین نشست‌ها و محفل‌های صمیمی می باشد. امّا نکته ای که لازم است تذکر داشته شود، برخورد حرفه‌ای و با سعه‌ صدر بیشتر صاحبان اثر در مواجهه با منتقدان است که باعث تعالی هنر نمایش استان شود.
چهارم: اگر قبل از برگزاری جشنواره، گذرتان به مجموعه تئاتر شهر افتاده و به تماشای تئاتری نشسته بودید و از وضعیت ظاهری نامناسب مجموعه دل چرکین شده بودید، چرک از دل بشوید که اکنون به یمن برپایی جشنواره بیست و هشتم، مجموعه تئاتر شهرمان چهره ای تمیز و زیبا به خود گرفته است. افتتاح پلاتو استاد قبه زرین، تعمیرات اساسی سالن تربیت (سالن اصلی)، راه اندازی کارگاه های دکور و طراحی لباس و آکسسوار، نصب پرده‌های جدید و تعمیرات اساسی ساختمانی و نظافت مجوعه و… از جمله کارهای صورت گرفته می‌باشد.
پنجم: برپایی نمایشگاه پوستر های نمایش های قدیمی در مجموعه نشان از ذوق و خوش‌سلیقه‌گی دست اندرکاران داشت. پوسترهایی که نشان از پیشتازی، قدمت و تاریخ هنر علی‌الخصوص تئاتر در تبریز دارند و گویای میراثی اند که پس از چندین دهه و نسل به نسل از دست اساتید اینک به دست نسل جدید رسیده است.
ششم: فارغ از قضاوت در مورد نتایج نهایی و برگزیدگان، مراسم اختتامیه درخور و با کیفیت برگزار گردید. نظم مراسم، اجرای شایسته، کلیپ های مناسب، تندیس های زیبا و روند مناسب مراسم و اهدای جوائز از نقاط قوت مراسم بود. بگذریم از سخنرانی های مدعوین که چاره ای جز صبر ندارد.
هفتم: حضور جوانان با استعداد و علاقه‌مند‌، از نکات بارز و برجسته‌ این جشنواره بود. جوانانی که غالباً تحصیل کرده رشته تئاتر بودند و با انگیزه‌ای مضاعف سعی در ارائه کارهای بدیع داشتند و روای روایت‌های نو بودند. که این خود نوید دهنده آتیه‌ای خوب برای آینده تئاتر شهرمان است.


علاوه بر نکات مثبتی که ذکر گردید، جشنواره عاری از ضعف نبود. ضعف‌هایی که برشمردن برخی از آنها، صرفاً کمک برای هر چه بهتر شدن جشنواره های سال‌های بعد می باشد.


اول: پیشانی هر رویدادی و مواجه عموم با هر رویدادی پوستر مراسم می باشد. پوستری که باید در نگاه اول معرف رویداد باشد. پوستر جشنواره به نظر این قلم فاقد این ویژگی بود. البته با دقت بیشتر می توان اصلی ترین المان تئاتر یعنی چهره شاد و چهره غمناک را متوجه شد اما نه با نگاه اول. شاید پوستر حاضر بیشتر برای مراسمات صنایع دستی یا تبریز ۲۰۱۸ مناسب تر می بود تا جشنواره تئاتر.
طبق اعلام نظر داوران هم در بخش پوستر و بروشور “به دلیل عدم تطابق کیفیت پوسترها و بروشورهای ارائه شده با استانداردهای لازم، هیئت داوران هیچ اثری را شایسته تقدیر ندانست.” و این نظر مؤید این نکته است که باید در زمینه طراحی تلاش بیشتری صورت گیرد.

دوم: هر چند به تأخیر عادت داریم، امّا شروع با تأخیر نمایش ها از مواردی‌ست که باید رفع گردد. تأخیری که از طرفی باعث کلافه شدن مخاطب می شود و از طرف دیگر بر زمانبندی سایر اجراها تاثیر می گذارد. این امر هم مستلزم هماهنگی بیشتر عوامل نمایش و عوامل اجرائی است که باید با تعامل سازنده مرتفع گردد.
سوم. برگزاری مسابقه “عکاسی تئاتر” به همراه جشنواره از عواملی بود که از کیفیت مشاهده نمایش ها می کاست. صدای بی‌شمار شات دوربین ها، عبور مرور های بیش از اندازه و تراکم زیاد نفرات در سالن ها، اگر بر کیفیت اجرای بازیگران نگذاشته بود (که شاید گذاشته بود) ولی حتماً از کیفیت تماشای تماشاگران کاسته بود.
چهارم: عدم هماهنگی میان تعداد بلیط های به فروش رفته و ظرفیت سالن ها باعث بوجود آمدن مشکلاتی در مشاهده نمایش‌‌ها شده بود که حتماً برای سالیان بعدی باید تدبیری اندیشه شود. بودند افرادی که با داشتن بلیط با ظرفیت پر سالن مواجه شده و از تماشای نمایش محروم ماندند.
فروش اینترنی بلیط‌ها نکته‌ای مثبت بود. امّا به دلیل عدم کنترل بلیط ها توسط بارکدخوان و احراز هویت صاحبان بلیط (با وجود بارکد QR بر روی بلیط‌ها) باعث سوء استفاده‌هایی شد. تنها با یک کپی ساده، چندین نفر از یک بلیط می توانستند استفاده کنند.
پنجم: عدم پوشش رسانه ای و خبری از طرف دبیرخانه. با وجود خیل کثیر عکاس، شاهد پوشش خبری و تصویری منظم و مناسبی از جشنواره نبودیم. صرفاً یکی از خبرگزاری های محلی و چند کانال تلگرامی و صفحه اینستاگرام، پوشش خبری جشنواره را بر دوش داشتند.
در نهایت لازم است از تمام مسئولین استانی که در راستای برگزاری این جشنواره قدمی برداشته‌اند، قدردانی نمود. جشنواره بیست و هشتم نشان داد که با همکاری و ایجاد همدلی میان مجموعه های استانی و اعتماد طرفین به یکدیگر، می توان رویدادهای در شأن استان و در شهر اولین ها رقم زد. رویدادهای فرهنگی و هنری‌ای که برای رشد و تعالی هر جامعه‌ای نیاز است. و در انتها خاصه توصیه می‌شود برای مسئولان که گوش شنوایی باشند برای بچه های بی ادعا و خاک صحنه خورده تئاتر. همدلی و شنیدن حرفای دلی که گوشه هایی از آنها در مراسم اختامیه بیان شد و نشان از دل پردرد و حرف های ناگفته بسیار در سینه است….

 

حامد قوی‌فکر / مهر نود و پنج