نگاهی به عکاسی تئاتر، به بهانه نمایشگاه عکس تئاتر ردیف آخر لیلا فیصلی
عکاس تئاتر در دوره همراهی و همسفری با کارگردان و درک کاملا عمیق سبک و محتوای نمایشنامه، تصاویری می آفریند که نه تنها از نظر هنری دارای ارزش های بسیارند، بلکه راهنمای عمل و کار نمایشگران فراوان در جهان خواهند شد. عکسهای الگوئی از یک کارگردان آگاه و صاحب سبک تئاتر، روزنه های تازه ای را برای جویندگان راه های استتیکی نوین در کار تئاتر می گشاید. منظور از الگو، به معنای نسخه برداری بی کم و کاست از کار یک کارگردان نیست، بلکه بیشتر به معنای کارآئی آن در راستای کشف چیز های نو و درخور زمانه و محیط است. اگر از عکس های الگویی تنها در جهت تقلید صرف بهره گیری شود، دیگر نمی توان از آفرینش در کار کارگردانی سخن به میان آورد. اینگونه عکس ها فقط راهنمای عمل اند و عکاس تئاتر با آگاهی کامل بر این امر، می تواند به آفرینش های نوین در هنر تئاتر یاری رساند. عکس تئاتر وابسته به خود تئاتر است. در مدتی که نمایش به روی صحنه است عکس هم هست پس از پایان اجرا به یک خاطره تبدیل میشود یا آرشیو خواهدشد. زمانی هم که به آن رجوع میکنید با هیچ رویداد عجیب و غریبی هم مواجه نمیشوید، ولی در عکاسی مستند، اجتماعی و یا خبری با یک رویداد تاریخی طرف هستیم. پس از انقلاب هر ساله یاد آن گرامی داشته میشود و چند سال است به عکسهای آن دوره رجوع میشود. تحلیلهای مختلفی از عکسهای باقی مانده آن دوران از سوی تمام دنیا انجام میگیرد و نوشتههایی انتشار مییاید. به این عکسها نیاز داریم ولی درباره تئاتر این اتفاق صادق نیست. چون خود تئاتر هنر مانایی نیست. وقتی یک اثر نمایشی تمام شد تمام شده. به عنوان یک نسل جدیدتر چقدر از اتفاقات نمایشی که در تئاترشهر تبریز افتاده خبر داریم؟ فقط با چند تا عکس روبروییم. شاید به عنوان یک محقق، مدرس یا علاقهمند سراغ این عکسها را بگیریم ولی به عنوان یک مخاطب معمولی هرگز سراغ آن نمیرویم. اگر تغییر و تحولات سیاسی و اجتماعی عکاسی شود سالهای سال به این عکسها رجوع میشود و اهمیت زیادی دارد. افراد باهوش نیز سعی میکنند عمر و جان خود را برای فعالیتی بگذارند که دارای اهمیت باشد…
دکتر کمال الدین شفیعی
نمایشگاه عکاسی تئاتر «ردیف آخر» ۳ تا ۸ دی ۹۵ ساعت ۱۶ الی ۲۰ در محل گالری فرهنگسرای کیاوش، واقع در تبریز، خیابان امام، نرسیده به چهارراه منصور (از سمت میدان ساعت) ، کوچه سید زاده، پلاک ۱۳ پذیرای علاقمندان و هنردوستان خواهد بود.
عکسها از مهدی پورنصر
